Pocetkom godine u svedskom dnevnom listu Svenska Dagbladet objavljen je clanak novinara hrvatskog porijekla Toncija Percana. Clanak, koji prenosimo u cjelosti, bavi se nerasvijetljenim UDBA-inim likvidacijama politickih emigranata u Zapadnoj Evropi.

Tokom 70-tih i 80-tih godina prosog vijeka jugoslovenska sluzba bezbjenosti vrsila je likvidacije Hrvata, Srba i kosovskih Albanaca u Zapadnoj Evropi. Danasnji  pravni sistemi u Hrvatskoj i Srbiji sposobni su za krivcno gonjenje i izrucivanje ratnih zlocinaca Haskom tribunalu. Medjutim  ne postoji politicka volja da se razjasne ubistva emigranata.

Jugoslovenska sluzba bezbjednosti likvidirala je u Zapadoj Evropi 70-tih i 80-tih godina proslog vijeka oko 70 Hrvata, Srba i kosovskih Albanaca. Ubice medjutim nece, iz vise razloga, nikad izaci pred lice pravde.

Osim toga sto ce ubistva uskoro zastarjeti, Hrvatska i Srbija nisu zainteresovane za saradnju sa sudovima na zapadu u cilju rasvjetljavanja tih zlocina. Vise dzelata na Balkanu amnestirano je za ubistva u sluzbi drzave.

Dva nerasvjetljena ubistva emigranata desila su se u Svedskoj. Srpski politicar u egzilu Savo Cubrilovic ubijen je u Nesou (Nässjö) 1969. godine a Hrvat Stipe Miulic likvidiran je ispred svog doma u Falkenbergu jednog jutra 1975. godine kada se autom zaputio na posao.

Hrvatsku oputuzuju da sabotira sudjenja bivsim agenatim. To se jasno vidjelo za vrijeme sudjenja koje je ljetos okoncano u Njemackoj, u kojem je bivsi jugoslovenski agent Krunoslav Prates osudjen na dozivotni zatvor za ubistvo direktora  naftne kompanije u ostavci Stjepana Djurekovica u Minhenu 1983. godine.

Iako je njemackom tuziocu Volf-Diteru Ditrihu (Wolf-Dieter Dietrich) poslo za rukom da se Krunoslav Prates proglasi krivim, on je Hrvatsku optuzio za sabotazu istrage pa je i predsjednik Hrvatske Stipe Mesic optuzen za mijesanje u sudjenje protiv Pratesa.

Tuzilac Ditrih tvrdi da bivsi komunisti jos uvijek imaju uticaj na hrvatski pravni sistem. To bi moglo zakomplikovati Hrvatsko clanstvo u Evropskoj Uniji.

Ubica Krunoslav Prates dosao je u Saveznu Republiku Njemacku vec 1971. godine kao agent jugoslovenske  sluzbe bezbjednosti sa zadatkom da infiltrira hrvatske emigratske krugove.

Kada je njegova zrtva Stjepan Djurekovic, direktor za marketing u INA-i, najvecoj naftnoj kompaniji bivse Jugoslavije, pocetkom 1980. godine napustio duznost i prebjegao u Njemacku,  Krunoslav Prates je vec bio etabliran u hrvatskim emigrantskim krugovima kao izdavac sa vlastitom stamparijom, finansiranom od strane jugoslovenske sluzbe bezbjednosti.

Prates je namamio direktora za marketing u stampariju gdje je zajedno sa dva druga lica Stjepanu Djurekovicu sjekirom rasjekao glavu sa zadnje strane. Nakon toga Djurekovic je usmrcen sa sest hitaca.

U vrijeme likvidacije u Mihenu Krunoslav Prates je odrzavao kontakt sa Josipom Perkovicem, obavjestajnim sefom hrvatskog odjeljenja unutar jugoslovenske bezbjednosne sluzbe.

Kada se Jugoslavija raspala a Hrvatska postala samostalna drzava Josip Perkovic je ostao sef obavjestajne sluzbe i pod nacionalistickim predsjednikom i generalom Franjom Tudjmanom, ciji je veliki politicki projekat bio pomirenje (hrvatskih) komunista i nacionalista.

Drugim rijecima to je znacilo da komunistima nije sudjeno za zlocine ako bi se zauzvrat stavili u sluzbu nove hrvatske drzave.

To je rezultiralo u zajednicku borbu komunista i nacionalista u ratu za nezavisnost Hrvatske od 1992. do 1995. godine a vise zlocina iz doba komunizma nikad nije procesuirano.

Sasa Perkovic, sin obavjestajnog sefa Josipa Perkovica, danas je savjetnik za bezbjednost predsjednika Stipe Mesica.

Jugoslovenska bezbjednosna sluzba narucila je i likvidaciju Hrvata Mire Baresica, koji je 80-tih godina proslog vijeka bio na odluzenju dozivotnog zatvora u Kumli zbog ubistva jugoslovenskog ambasadora Vladimira Rolovica u Stokholmu 1971.

Tadasnji sef za operacije u inostranstvu pri jugoslovenskoj sluzbi bezbjednosti, Bozidar Spasic, bio je u Svedskoj da bi stupio u kontakt sa ubicama.

Mada su sefovi obavjestajnih sluzbi u Hrvatskoj i Srbiji odbili saradnju tokom sudjenja ljetos u Minhenu kljucni svjedok tuzioca bio je bivsi jugoslovenski agent po imenu Vinko Sindicic, kojeg je jugoslovenska sluzba bezbjednosti unajmila za ubistvo Hrvata u egzilu Nikole Stedula u Kirkaldiju (Kirkcaldy) u Skotskoj,  politickog sefa Mire Baresica.

Pokusaj ubistva na Stedula medjutim nije uspio. On je zadobio lakse povrede glave ali je prezivio i danas provodi penzionerske dane u Hrvatskoj.

Sindicic je osudjen u Skotskoj na 15 godina zatvora za pokusaj ubistva Stedula a izrucen je Hrvatskoj 1998. gdje mu je sudjeno za vise politickih ubistava.

Opstinski sud u Zagrebu zakljucio je, medjutim, da nema dovoljno dokaza i oslobodio bivseg agenta Sindcica.

Miro Baresic, koji je u Svedskoj osudjen na dozivotni zatvor zbog ubistva jugoslovenskog ambasadora vratio se u Hrvatsku 1991. godine kao nacionalni heroj , nakon avanturistickog zivota u Paragvaju gdje je izmedju ostalog radio u obezbjedjenju paragvajskog ministra spoljnih poslova.

Baresic se vratio nazad u domovinu da bi ucestvovao u ratu protiv Srbije. Medjutim vec nakon mjesec dana borbe poginuo je u borbi protiv srpskih pobunjenika u blizini rodnog sela na hrvatskom primorju.

Baresic, ubica ambasadora, sahranjen je sa drzavnim pocastima i cinom generala.
Hrvatski i srpski pravni sistemi danas su oporavljeni i sposobni su suditi ratnim zlocincima i izrucivati ih tribunalu u Hagu. Ali ne postoji politicka volja da se razjasne politicka ubistva u Zapadnoj Evropi iz 70-tih i 80-tih godina proslog vijeka.

Prilog o Miri Baresicu sa svedske televizije iz 1985. godine.

Povezani prilozi

• 14 oktobar 2010 -- Ko su novi „Švedski tigrovi“?
• 28 septembar 2010 -- Švedski tigar i srpska žirafa
• 1 mart 2010 -- „Gdje je granica između novinarstva i špijunaže?“
• 24 oktobar 2009 -- Ekspresen: Poznati švedski pisac radio za KGB
• 1 oktobar 2009 -- Ugroženi danski špijuni u Avganistanu